wtorek, 24 lutego 2015

tarcza w kulturze biblijnej, część 1

TARCZA

Na całym Starożytnym Wschodzie oraz w basenie Morza Śródziemnego tarcza uchodziła za oznakę nienaruszalności i bezpieczeństwa. W rękach bogów albo ich podopiecznych tarcza miała chronić przed wszelkimi wrogami i demonami. W jednym ze starożytnych tekstów Isztar przedstawia się Arbeli jako "łaskawa tarcza" króla asyryjskiego Asarhaddona. Symbolem kultycznym egipskiej królowej wojny Neith była stylizowana tarcza ze skrzyżowanymi za nią dwiema strzałami. Allat, ciesząca się szczególnym kultem w Palmyrze, była uważana za bóstwo opiekuńcze tego miasta i przedstawiano ją zawsze - podobnie jak grecką Pallas Atenę - w hełmie, z włócznią i tarczą.

W Biblii tarcza jest symbolem bezpieczeństwa pochodzącego od Boga. Już do Abrahama Bóg powiedział: "Nie obawiaj się, Abrahamie, bo Ja jestem twoją tarczą" (Rdz 15, 1). Cały lud może się uważać za szczególnie uprzywilejowany dlatego, że Pan sam jest jego tarczą (Pwt 33, 29). Po jednym ze swych zwycięstw nad Filistynami, pełen wdzięczności Dawid nazywa swego Boga tarczą, ostoją i twierdzą (2 Sm 22, 3). Podczas gdy tarcza osłania człowieka tylko z jednej strony, to tarcza, którą jest Jahwe, chroni ze wszystkich stron. Tak należy rozumieć słowa Psalmisty: "A jednak, Panie, Ty jesteś dla mnie tarczą" (Ps 3, 4). Ale z osłony Boga będą mogli korzystać tylko ci, którzy zdecydują się żyć sprawiedliwie: "Dla prawych chowa On swą pomoc, On tarczą żyjącym uczciwie" (Prz 2, 7). Tacy nie potrzebują się lękać żadnych widziadeł nocnych ani strzał, które za dni lecą, bo Pan jest ich tarczą i puklerzem (Ps 91, 4n).

Chrześcijanin powinien wdziać na siebię zbroję Bożą, by móc się przeciwstawiać skutecznie wszelkim niebezpieczeństwom: "W każdym położeniu bierzcie wiarę jako tarczę, dzięki której zdołacie zgasić wszystkie rozszerzone pociski" (Ef 6, 16). Tutaj również tarcza jest symbolem opieki niebieskiej, uwarunkowanej jednak żywym i całkowitym zaufaniem Bogu.

Nawiązując do Listu do Efezjan, Jan Chryzostom także przyrównuje wiarę do tarczy. Jak tarcza jest w stanie ochronić przed rozżarzonymi pociskami, tak wiarą można pokonać wszelkie zło. W sztuce chrześcijańskiej tarcza jest atrybutem świętych bojowników (np. św. Jerzego), a także Michała Archanioła w jego walce z szatanem albo apokaliptycznym smokiem.

Lurker Manfred - Słownik obrazów i symboli biblijnych - Pallottinum - Poznań 1989 - s. 243-244

Brak komentarzy:

Prześlij komentarz