poniedziałek, 12 marca 2012

długa broń sieczna jako symbol, atrybut i motyw w religioznawstwie


Poniższa lista bóstw, aniołów i demonów pochodzi z pracy religioznawczej Manfreda Lurkera. Przy każdej postaci której atrybutem jest miecz albo szabla podałem religię lub mitologię z której pochodzi , jak i terytorium występowania jej kultu.

  • Aczala - indyjski buddyzm
  • Akaśagarbha - indyjski buddyzm
  • Arapaczana - indyjski buddyzm
  • Armaz - przedchrześcijańska Gruzja
  • Budha - buddyzm
  • Czakrawartin - Indie i buddyzm
  • Czandarosana - buddyzm
  • Dievs - Rzymianie
  • Ekadżata - buddyzm
  • Fudō Myōō - buddyzm japoński
  • Ikenga - lud Ibo w Nigerii
  • Jahwe - imię Boga Izraela
  • Jikoku-ten - wedyzm i buddyzm
  • Kalki - hinduizm
  • Lü Dong-bin - chińskie wierzenia ludowe
  • Mal - drawidyzm, Indie Przedgangesowe
  • Mańdżugosza - buddyzm, Nepal i Bengal
  • Mańdżuśri - buddyzm
  • Michael - Żydzi, Chrześcijanie, Muzułmanie
  • Monju - buddyzm
  • Mot - Fenicjanie
  • Ning Kong Wa - Kaczainowie z Birmy
  • Nirrta - Indie
  • Pērkons - Łotysze
  • Perseusz - Grecja
  • Rugiewit - wyspa Rugia, Słowianie
  • Sárkány - Węgrzy
  • Saxnot - Sasi
  • Sipe gyalm - Tybet, Bon
  • Surt - Germanie
  • Ukko - Finowie
  • Virtus - Rzymianie
  • Wei-to - chiński buddyzm
  • Wirudhaka - buddyzm
  • Zhong-kui - Chińczycy

W drugiej części tekstu zawarłem ciekawsze definicje pochodzące z omawianej książki. Gdzie autor szerzej opisał symbolike i znaczenie długiej broni siecznej przyporządkowanej danej osobie.

Fudō Myōō (po japońsku „król niewzruszony i jasno widzący”), odpowiada indyjskiemu Aczali. W buddyzmie pełnił początkowo jedynie funkcję wysłannika Buddy. Później traktowany był jako pojaw samego Dainichi-nyorai (Mahawairo-czana), i to w jego gniewnej postaci. Najczęściej przedstawiany w pozycji siedzącej na tle aury ognistej. W dłoni trzyma przeważnie miecz. Jego kult jako boga opiekuńczego stał się w Japonii popularny w IX w. najpierw pośród szlachty garnącej się do sekty Shingon-shu, której założycielem był Kukai (Kobo Daishi), następnie u górskich pustelników (Shugen-ja albo Yamabushi) i wreszcie pośród ludu. Fudo Myoo walczy mieczem poznania przeciw niewiedzy i wynikającej stąd nieopanowanej pożądliwości.

Lü Dong-bin (w innej pisowni Lü Tung-pin, nazywany też Lü-yen), jeden z „ośmiu nieśmiertelnych” Ba-xian. Opowiada się o jego licznych cudach. Uważany za patrona fryzjerów. Jego atrybutem jest miecz zabijający demony.

Mot (po semicku mawt, mot „śmierć”), fenicki bóg suszy, bezpłodności i śmierci; jest panem świata podziemnego, zwanego "trupiarnia ziemi". Mot jest antagonistą Baala, którego zabija. Następnie bogini Anat schodzi do świata podziemnego i mieczem tnie Mota na kawałki, co daje w efekcie zmartwychwstanie Baala. Kiedy Philon z Byblos pisze o bogu imieniem Muth, którego Fenicjanie nazywają "śmierć", prawdopodobnie Mota ma na myśli.

Nin Kong Wa, u Kaczinów z Birmy bóg, który „wielką szablą” rozcina swego brata Kumli-Sina na dwie połowy i „wielkim dłutem” robi z nich mężczyznę i kobietę jako prarodziców pospolitego ludu. Książęta wywodzą się z kazirodczego związku innego brata Nin Kong Wa z własną siostrą.

Perseusz (Perseus), syn Zeusa, który jako złoty deszcz posiadł Danae. Na zlecenie króla Polydektesa z Seriphos Perseusz miał przynieść głowę Meduzy, której spojrzenie zamieniało w kamień. Nimfy dały mu skrzydlate sandały i czapkę niewidkę, od bogów zaś otrzymał sierpowaty miecz, którym ściął głowę Meduzy. W drodze powrotnej uwolnił od morskiego potwora Andromedę.

Saxnot („towarzysz miecza”, ze starogórnoniemieckiego sahs „nóż, miecz”), pierwotnie bóg plemienny Sasów; w jednym ze starych rękopisów dolnoniemieckich wymieniony obok Donara i Wodana (Odina). Zapewne miejscowa forma Tyra.

Sárkány, u Węgrów demon burzy o siedmiu albo dziewięciu głowach; przebywa w świecie podziemnym, uzbrojony w szablę i gwiazdugę. Nadlatuje na rumaku z chmurami burzowymi; towarzyszy mu nieraz czarownik. Sárkány potrafi zamieniać ludzi w kamienie. W baśniach jego imię oznacza smoka.

Surt(r), (po staronordycku „czarny”), w mitologii germańskiej ognisty olbrzym i przeciwnik bogów podczas końca świata. Włada w Muspellsheimie i posiada płomienny miecz, którym u kresu czasów podpali świat. W ostatniej bitwie zabije Freya. Prawdopodobnie łączono go z wulkanicznymi potęgami ognia we wnętrzu ziemi; jedna z wulkanicznych jaskiń w Islandii nazywa się Surtshellir.

Zhong-kui (w innej pisowni Chung K'ui), chiński bóg literatury i egzaminów, broniący też od złych duchów i demonów. Właściwie on sam należy do istot demonicznych (Gui-xian), ponieważ popełnił samobójstwo, kiedy przy egzaminach odmówiono mu zasłużonego pierwszego miejsca. Jego wizerunek wywiesza się na koniec roku, aby odstraszyć demony; jego atrybutem jest miecz, którym odpędza pięć jadowitych stworzeń (wąż, stonoga, skorpion, jaszczurka i ropucha).

Lurker Manfred - Leksykon bóstw i demonów - Dom Wydawniczy Bellona - Warszawa 1999

Brak komentarzy:

Prześlij komentarz